De rechtsstaat wordt met de komst van het TTIP-verdrag aardig om zeep geholpen. Dit ten gunste van de economische elite. Wisten we al. Maar in het diepste geheim wordt er onderhandeld over een ander verdrag dat ons verplicht alle publieke diensten te privatiseren. Het heet TISA.

WHO gebouw, Genève, Zwitserland
WHO gebouw, Genève, Zwitserland

Het Trade In Services Agreement (TISA), ofwel het Handel in Diensten Akkoord, ligt bij 50 van de 160 leden van de Wereldhandelsorganisatie (WHO), inclusief de EU, op de geheime onderhandelingstafel. De besprekingen vinden plaats in de kerkers van de ambassades van Australië en de VS. En dit allemaal in het Zwitserse Genève.

Eerst even een beknopte voorgeschiedenis. Na de Tweede Wereld Oorlog tekenden 23 landen een akkoord met de naam General Agreement on Tariffs and Trade (GATT). Hiermee werd een poging gedaan om de internationale handel te versoepelen door geleidelijk handelsbeperkingen, zoals importheffingen en subsidies af te schaffen. Het GATT-akkoord was de voorloper van de WHO, deze zag het licht in 1995. Op dat moment trad ook het General Agreement on Trade in Services (GATS) in werking. Deze overeenkomst regelt de liberalisering van de dienstensectoren die voorheen nationale aangelegenheden waren. In veel landen zijn daarna de enegiesector, telecom en gezondheidszorg in sneltreinvaart geprivatiseerd. In Nederland ging dit van een leien dakje.

Omdat de GATS-ondertekenaars tijdelijke vrijstellingen konden afdwingen wisten veel landen de liberaliseringsgolf te ontwijken. Daarom is het volgens de onderhandelaars, die zich ‘de echte vrienden van de diensten’ noemen, hoog tijd voor een nieuw verdag waarmee de duimschroeven worden aangedraaid, TISA. De vrijstellingen kunnen naar de prullenbak.

Eerder dit jaar publiceerde Wikileaks een ontwerptekst van de TISA-overeenkomst. We zetten nog even alles op een rij. In de tekst komt het er op neer dat de publieke diensten worden gezien als verkoopbare goederen. Los van hun sociale, culturele, milieu, werkgelegenheid en innovatieve contekst. Mensen worden niet langer gezien als burgers of als onderdeel van een gemeenschap, ze zijn slechts ‘de consument’. De ‘leverancier’ heeft geen band met de mensen en gemeenschappen die afhankelijk van ze zijn. Geen van deze leveranciers hoeft verantwoording af te leggen aan het land dat zijn diensten afneemt. Overheden zien af van hun recht om voorkeur te geven aan lokale aanbieders van diensten, zoals omroep, onderwijs, elektriciteit, riolering, of drinkwater. Voor regeringen is het niet langer mogelijk om bepaalde sectoren te stimuleren of te beteugelen. Strengere regels voor bijvoorbeeld banken zijn onmogelijk. Alles moet straks uit handen worden gegeven aan de markt. Stel je een wereld voor waarin onderwijs, politie en leger eigendom zijn van een internationale onderneming. Probeer dan maar eens je recht te halen.

Multinationals en banken voltooien hun grip op de planeet en kunnen eindelijk de door hun zo gehate democratie ten grave te dragen. Want hoe levensvatbaar is onze democratie vandaag de dag eigenlijk nog? Is die door GATT, GATS en alle vrijhandselsverdragen niet al volledig uitgehold en in een diepe coma gebracht? Als politici niet meer in staat zijn wetteksten te schrijven zonder hulp van lobbyisten en experts uit het bedrijfsleven wie trekt er dan eigenlijk aan de touwtjes? Raadgevende referenda en onlinepetities ten spijt, TTIP, CETA en TISA lijken niet te stoppen. Tenzij de burger bereid is de hooivorken uit het vet te halen. Het verdrag wordt in de loop van 2016 verwacht.

Advertenties