Zoeken

wordt het toch nog gezellig

Maand

december 2015

De ECB wordt een geïnstitutionaliseerde zombiebank

Vanaf het begin van de crisis torst de bankensector in Europa een immense lading aan uitstaande leningen met zich mee die nooit meer zullen worden terugbetaald. In Italië moesten onlangs vier kleine banken gered worden waarbij aandeelhouders en houders van spaarobligaties hun geld in rook zagen opgaan. De ECB fronste zijn wenkbrauwen.

ECB logo ontmanteld

De zelfmoord van een gepensioneerde man die zijn spaargeld zag verdwijnen haalde vorige week de Italiaanse kranten. De man was in de veronderstelling dat zijn geld veilig op een spaarrekening stond en trok bleek weg toen hij er achter kwam dat zijn saldo nul was. De bank legde hem uit dat hij al die tijd spaarobligaties had gekocht en dat dit iets anders is dan een spaarrekening. Hij was niet de enige met dit probleem. Veel Italianen hebben zich spaarobligaties laten aansmeren in plaats van een spaarrekening. Het ‘spaargeld’ waar ze jaren zuinig op zijn geweest werd met een pennenstreek afhandig gemaakt.

Om deze banken te redden zijn de komende vier jaar ook nog eens alle bijdragen uit het Italiaanse nationale noodfonds al opgeslorpt. De tijden dat banken gered werden door een bail-out met overheidsgeld zijn voorbij. Dit is pijnlijk voor een land als Italië waar nog zo’n 200 miljard Euro aan slechte leningen uitstaan, en waar de staatskas leeg is.

De Europese Centrale Bank (ECB) kijkt met lede ogen naar de uitgeholde staatskassen in Zuid-Europa. Hervormingen en bezuinigingen hebben niet het gewenste resultaat. De onwil om de schuldenberg op te ruimen heeft een ondergefinancierd systeem opgeleverd. Wanneer gepensioneerden zichzelf van het leven beginnen te beroven heeft de politieke steun voor dit proces zijn limiet bereikt. Dit gebeurt nu in Italië. Er is geen capaciteit voor grote bank bail-outs en de ECB heeft geen mandaat om te hulp te schieten. Toch zijn de academici van de Centrale Bank optimistisch, want hoe dan ook de geldpers draait op volle toeren.

Het oplossen van publieke of private schulden door geld bij te drukken wordt ook wel het aanmunten van schuld genoemd en is strikt illegaal onder Europees recht. Er zijn een reeks slechte ervaringen mee opgedaan in het verleden. Toch kreeg de ECB in januari groen licht van het Europese Hof en mochten de persen gaan draaien om staatsobligaties van banken op te kopen. Volgens Draghi zal dit gratis geld de inflatie aanjagen en lucht geven aan de kreunende bankensector zodat deze weer eens wat geld gaat uitlenen. De berg aan slechte leningen is daarmee allesbehalve opgeruimd. De ECB koopt nu elke maand voor 60 miljard aan staatsleningen op en wil daar mee doorgaan zo lang als het nodig is.

“Binnen ons mandaat is de ECB bereid te doen wat nodig is om de euro te behouden. En geloof me, het zal genoeg zijn,” aldus Mario Draghi, president van de ECB en voormalig managing-director bij Goldman Sachs.

Dit is dus hoe men de crisis uiteindelijk denkt te kunnen oplossen: Niet door schuldsanering maar door ouderwetsch geld bij te drukken onder een juridisch correcte vermomming. Als de nood straks echt aan de man is zal Draghi de miljarden aan slechte leningen opkopen en zet ze op de ECB balans. De ECB verandert dan langzaam in een geïnstitutionaliseerde zombiebank. Over het huzarenstuk waarmee de Euro dan voor de allerlaatste keer moet worden gered wordt hard nagedacht.

FT, Watch the presses roll as Europe scrambles to fix its banks

Hoe Nederlandse brievenbusfirma’s de wereld terroriseren

Buitenlandse investeerders weten hun weg naar Nederland te vinden als ze een land willen aanklagen. Via Nederlandse brievenbusfirma’s maken deze investeerders gretig gebruik van de verdragen die Nederland heeft met verschillende landen.

Oil refine plant

Nederland heeft met zo’n 95 landen BIT’s afgesloten (Bilateral Investment Treaties), dit zijn investeringsverdragen. Hierin is het beruchte ISDS (Investor-State Dispute Settlement) opgenomen, een private arbitrage waarmee bedrijven landen kunnen aanklagen, maar niet andersom. Plaats van handeling is in veel gevallen de Wereldbank. Binnen het ISDS zijn geen rechters werkzaam die publiekelijk worden aangesteld en een ambtseed hebben afgelegd. Het zijn meestal commerciële advocaten, die naast hun werk als arbiter ook gewoon advocatenwerk blijven doen. Het kan dus gebeuren dat een partij wordt beoordeeld door een rechter die gisteren nog advocaat was van de tegenpartij in een vergelijkbare zaak. De kans op belangenverstrengeling is dus groot. Inmiddels is ISDS uitgegroeid tot een instrument voor multinationals om staten onder druk te zetten. Steeds meer landen willen nu van dit ISDS af omdat het hun handenvol geld kost.

Een voorbeeld: In 2009 heeft het Indonesische parlement een nieuwe mijnwet aangenomen om meer inkomsten over te houden aan de binnenlandse mijnsector. Alle in het land actieve mijnbedrijven moeten een smelterij bouwen om de gedolven mineralen verder te verwerken. Deze wet schreef voor dat vanaf 12 januari 2014 een exportverbod zou volgen op ongeraffineerde mineralen. De Amerikaanse mijnbouwer Newmont klaagde via een Nederlandse brievenbusfirma Indonesië aan met behulp van het investeringsverdrag tussen de twee landen. Enkele maanden later werd bekend dat Newmont en de regering een compromis hadden bereikt. Newmont kreeg een licentie om ongeraffineerde grondstoffen te exporteren en dit ook nog eens tegen lagere tarieven. De ISDS-claim trokken ze in.

Nog een voorbeeld: In 2006 besloot toenmalig president van Venezuela, Hugo Chavez dat olieprojecten deels in staatshanden zouden komen en de belastingen omhoog moesten. De meeste oliefirma’s gingen akkoord met de uitkoop. Twee niet. Dat waren de Texaanse bedrijven ConocoPhillips en ExxonMobil. “Toen wij begonnen met de onteigening, gingen ze over tot arbitrage”, vertelt Bernard Mommer, verantwoordelijk voor de onderhandelingen over de compensatie. “Ik wist niet dat dat kon. Daar moeten beide partijen toch toestemming voor geven?” Mommer ontdekte dat Venezuela in 1991 BIT’s had afgesloten met onder andere Nederland. Daarin kregen alle investeerders, die zich oneerlijk behandeld voelen, recht op arbitrage. Conoco-Philips en Mobil lieten zich in 2006 snel inschrijven in Nederland en eisten samen 42 miljard dollar.

“Dit heet de Dutch sandwich”, aldus George Kahale III, een Newyorkse topadvocaat, die Venezuela verdedigt. “Je stopt een Nederlands bedrijfje tussen je bedrijfsketen en dan mag je je Nederlands noemen.”

Intussen zijn wereldwijd de meeste ISDS-claims uit Nederland afkomstig en is het de VS als belangrijkste claimland voorbij gestreefd. Minister Ploumen voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking laat weten dat ze het gebruik van BIT’s door brievenbusfirma’s onwenselijk vindt. Een bedrijf zal in de toekomst moeten aantonen dat het economisch actief is in Nederland. BIT’s zullen met het oog daarop worden aangescherpt, zegde ze de Tweede Kamer toe, al zullen investeerders van nu nog vijftien tot twintig jaar aanspraak kunnen maken op hun oude rechten.

Terwijl steeds meer Derde Wereld landen de BIT-akkoorden opzeggen of heronderhandelen lijkt het Westen nog steeds brood te zien in geprivatiseerde arbitrage. In de onderhandelingen over de vrijhandelsverdragen TTIP, CETA en TTP is arbitrage voorzien door middel van de omstreden ISDS-clausule.

MO, Hoe een Amerikaanse mijngigant Indonesië onder druk zet met een Nederlands investeringsverdrag

MO, Oliereuzen straffen Venezuela via Nederlands verdrag

One World, Nederland is spil in ISDS-systeem

Maak een gratis website of blog op WordPress.com.

Omhoog ↑

%d bloggers liken dit: